W Warszawie zakończyła się trzecia edycja Kongresu Mazowieckich Mediów Lokalnych, która zgromadziła w jednym miejscu ponad stu dziennikarzy, wydawców, medioznawców oraz ekspertów z branży. Wydarzenie, zorganizowane 29 października 2026 roku, stało się areną dyskusji o kluczowych wyzwaniach stojących przed lokalnym dziennikarstwem w obliczu dynamicznej cyfryzacji oraz rosnącej skali dezinformacji. Uczestnicy koncentrowali się na praktycznych aspektach funkcjonowania redakcji, ze szczególnym uwzględnieniem narzędzi sztucznej inteligencji oraz metod budowania zaufania wśród odbiorców.

Sztuczna inteligencja jako narzędzie, nie zamiennik

Jednym z głównych wątków kongresu był wpływ technologii AI na codzienną pracę w mediach. W trakcie rozbudowanych warsztatów, które poprowadzili Paweł Szczyrek oraz Paweł Nowacki z Jarosławem Śliżewskim, omawiano sposoby wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie twórczym. Paweł Szczyrek, przedstawiciel agencji Ideo Force, podkreślał, że automatyzacja części zadań technicznych i porządkowanie treści dzięki AI może uwolnić czas dziennikarzy, pozwalając im skupić się na zgłębianiu tematów i szukaniu nowych kątów narracji.

Prelegenci zgodnie wskazywali, że choć technologie te znacząco usprawniają pracę redakcyjną, nie są w stanie zastąpić kluczowych działań ludzkich. Krzysztof Grodek z „Gazety Powiatowej” zauważył, że AI może pomóc w analizie danych, ale nie zastąpi dziennikarza podczas rozmów ze świadkami czy weryfikacji informacji u źródła. Podobne stanowisko prezentował Artur Iniarski z „Pulsu Ciechanowa”, który ostrzegał, by sztuczna inteligencja nie podważała wartości autorskich materiałów reporterskich.

Wyзовy dla rynku: spadek sprzedaży i cyfrowy potencjał

Debaty dotyczyły również stanu polskiego rynku medialnego. Dane z Polskich Badań Czytelnictwa wskazują na niekorzystny trend w segmencie prasy drukowanej: średnia sprzedaż dzienników regionalnych w pierwszym kwartale 2026 roku wyniosła 2766 egzemplarzy, co reprezentuje spadek o 16 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Mimo tego, rośnie znaczenie kanałów cyfrowych. Na Mazowszu funkcjonują serwisy internetowe, które regularnie odwiedza ponad pół miliona unikatowych użytkowników miesięcznie, co świadczy o potencjale do budowania nowej, cyfrowej publiczności.

Uczestnicy panelu „Nowe modele dla mediów lokalnych” zastanawiali się, jak łączyć rosnącą popularność w internecie z utrzymaniem wiarygodności i stabilnością modelu biznesowego. Patryk Ślęzak ze Stowarzyszenia Mediów Lokalnych apelował o wielokanałową strategię, łączącą prasę papierową z obecnością w serwisach webowych i mediach społecznościowych. Wskazywał on jednocześnie na potrzebę większego zaangażowania państwa w wsparcie rzetelnych mediów lokalnych oraz wypracowanie mechanizmów regulujących wykorzystanie ich treści przez modele AI.

Wiarygodność jako przewaga konkurencyjna

Centralnym argumentem wypływającym z kongresu była teza, iż w epoce powszechnej dezinformacji wiarygodność staje się głównym atutem mediów lokalnych. Prelegenci podkreślali, że bliskość z mieszkańcami i znajomość lokalnych spraw pozwalają budować zaufanie, którego brakuje algorytmom czy anonimowym kontom w sieci.

Mariusz Kozak, znany twórca profilu „Kozacka Warszawa”, wskazywał na autentyczność jako klucz do sukcesu w cyfrowym świecie. „W internecie liczy się styl, osobowość i autentyczność. Takich twórców wybierają odbiorcy” – podkreślał. Zaznaczał przy tym, że nie kreuje on rzeczywistości, lecz pokazuje ją taką, jaka jest, co buduje trwałe relacje z widownią.

Wiarygodność jest również kluczowa dla aspektu finansowego. Artur Iniarski zwrócił uwagę, że zaufanie lokalnej społeczności i partnerów biznesowych jest fundamentem działania prasy bezpłatnej. Krzysztof Grodek dodał, że media lokalne, dzięki poczuciu odpowiedzialności za publikowane treści, stają się synonimem rzetelności, co pozwala im skutecznie kontrastować z falą dezinformacji.

Walka z dezinformacją i spotkania autorskie

Kongres objął także warsztaty poświęcone odporności społeczności lokalnej na dezinformację. Eksperci radzili, jak rozpoznawać fake newsy i prowadzić merytoryczny dialog z odbiorcami. Zwracano uwagę, że celem dziennikarzy nie powinno być siłowe przekonywanie grupy osób całkowicie zamkniętych na argumenty, lecz dostarczanie rzetelnych informacji tym, którzy są otwarci na rzeczową debatę. To właśnie ta większość odbiorców decyduje o jakości dyskursu publicznego.

Zwieńczeniem wydarzeń była rozmowa z Filipem Springerem, pt. „Patrzeć uważnie. O Mazowszu, przestrzeni i ludziach”. Spotkanie miało na celu refleksję nad sztuką dostrzegania tematów, które często umykają w codziennym pośpiechu informacyjnym.

Patronami instytucjonalnymi kongresu byli Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Stowarzyszenie Dziennikarzy RP Oddział Warszawski.