Teatr Wielki – Opera Narodowa zaprezentował 24 października 2025 roku prapremierę opery współczesnej pt. „Matki Chersonia”. Reżyserią spektaklu zajęła się Barbara Wysocka, a dzieło opiera się na libretti amerykańskiego dramatopisarza George'a Branta oraz muzyce ukraińskiego kompozytora Maxima Kolomiietsa. Opera koncentruje się na bolesnym temacie masowych porwań i deportacji ukraińskich dzieci na Krym po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji. Prapremiera odbędzie się w sobotę, 24 października, natomiast transmisja online będzie dostępna przez dwa tygodnie na platformie ARTE oraz w TVP Kultura i TVP VOD, z emisją premierową zaplanowaną na niedzielę 25 października o godzinie 20:05.

Fabuła i uniwersalne przesłanie

Libretto inspirowane jest prawdziwymi historiami, choć w syntetycznym skrócie stara się pokazać różnorodność losów postaci, zachowując ich wspólny rys. Wszystkie bohaterki – matki – straciły córki, które zostały wywiezione podstępem na Półwysep Krymski. Ze względu na działania wojenne, nawet pomimo geograficznej bliskości Chersonia i Krymu, kobiety muszą przemierzyć trasę liczącą tysiące kilometrów, aby dotrzeć do obozu okrężną drogą. Spektakł stawia pytanie, czy uda im się odzyskać dzieci, które im odebrano. Twórcy podkreślają, że opera jest przykładem sztuki odpowiadającej na wyzwania współczesności, ponieważ pozwala wybrzmieć głosom skrzywdzonych kobiet i skupia się na cierpieniach dzieci, jednocześnie podkreślając woli walki i poświęcenia w imię wyznawanych wartości.

Realizacja sceniczna i obsada

Spektakl charakteryzuje się potężną produkcją i dużą obsadą, co jak podaje recenzentka Anna Dębowska z „Gazety Wyborczej”, zostało sprawnie udźwignięte przez zespół realizacyjny. Oprócz reżyserii Barbary Wysockiej, kluczowe role w realizacji odgrywają scenografka Barbara Hanicka oraz kostiumografka Julia Kornacka. Muzykę dyryguje Keri Lynn-Wilson. W obsadzie znaleźli się m.in. Izabela Matula (rola Kateryny), Hanna Sosnowska-Bill (Lilia) oraz Kamila Dutkowska (Dasza). Partię Witalija wykonuje Andrei Bondarenko, a postać organizatorki misji ratunkowej (Maria) zagrała Katarzyna Wietrzny.

W spektaklu występują również Chór i Orkiestra Teatru Wielkiego – Opery Narodowej oraz Chór dziecięcy „Artos” im. Władysława Skoraczewskiego. W scenach solistycznych chóru, takich jak scena w szwalni czy w autobusie, udział biorą m.in. Anna Skobel, Dagmara Sokalska, Lidia Kitlińska oraz Mariia Udovenko. Za światłość odpowiada Marc Heinz, a projekcje przygotowali Barbara Wysocka i Artur Sienicki. Ruch sceniczny opracowała Alisa Makarenko, a dramaturgią – Paul Cremo.

Odbiór krytyków

Opera spotkała się z pozytywnym odbiorem recenzentów, którzy docenili jej uniwersalny wymiar i jakość wykonania. Fiona Maddocks z brytyjskiego dziennika „The Observer” opisała dzieło jako „odważną i palącą” (brave and blistering) operę poświęconą skradzionym dzieciom Ukrainy, chwaląc muzykę, która jest równie wojownicza i dysonansowa, co melodyjna, w pełni oddającą ciężar poruszanego tematu. Jacek Marczyński z „Rzeczpospolitej” zwrócił uwagę na umiejętność kompozytora w różnicowaniu muzyki orkiestrowej i wokalnej, podkreślając, że zarówno autor tekstu, jak i muzyk łączyła troska o to, by historia nie zabrzmiała fałszywie.