Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Prokurator Generalny udostępnili praktyczne materiały mające ułatwić obywatelom zgłaszanie przestępstw motywowanych uprzedzeniami. Zestaw ten obejmuje wzor zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz checklistę przygotowawczą, która pomaga uporządkować informacje i dowody przed wizytą na policji. Inicjatywa ma na celu obniżenie barier proceduralnych i psychicznych, z którymi mierzą się osoby pokrzywdzone, umożliwiając im skuteczniejsze dochodzenie swoich praw.
Wzrost zainteresowania i liczby spraw
W ostatnich latach odnotowano znaczący wzrost liczby spraw dotyczących przestępstw o podłożu uprzedzeniowym. W 2024 roku zarejestrowano 1940 takich przypadków, natomiast w 2025 roku liczba ta wzrosła do 2606, co oznacza wzrost o około 34%. Dynamiczny trend utrzymuje się również w bieżącym roku, a w pierwszym półroczu 2026 roku odnotowano już 1401 spraw. Te dane wskazują na rosnącą skalę problemu oraz potrzebę sprawnego reagowania organów ścigania.
Nowa specjalizacja prokuratorska
Aby sprostać rosnącej liczbie postępowań, od marca 2026 roku działa wyspecjalizowana struktura w prokuraturze. Obejmuje ona 103 prokuratorów rozmieszczonych w 50 jednostkach na terenie całego kraju. Ich zadaniem jest prowadzenie spraw o przestępstwa motywowane uprzedzeniami zgodnie z ujednoliconymi standardami. Od lutego do czerwca 2026 roku wyspecjalizowani prokuratorzy skierowali do sądów 283 akta oskarżenia w tego typu sprawach. Praca organów ścigania opiera się m.in. na wytycznych Prokuratora Generalnego z 5 marca 2025 roku, które regulują m.in. metody zabezpieczania dowodów, w tym tych cyfrowych.
Szkolenia i współpraca służb
Walka z przestępstwami motywowanymi uprzedzeniami wymaga również podniesienia kompetencji pracowników służb. Przeszkolono już ponad 400 prokuratorów, sędziów i asystentów, a także ponad 600 policjantów oraz 300 funkcjonariuszy Straży Granicznej. Przeciwdziałanie tym zjawiskom jest jednym z priorytetów Komendanta Głównego Policji na lata 2026-2028. W działania te zaangażowany jest również Zespół doradców przy Prokuratorze Generalnym, który łączy wiedzę prawników, naukowców i przedstawicieli organizacji pozarządowych.