30 października 2026 roku w siedzibie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się Narodowa Debata o Zdrowiu. Wydarzenie, zainicjowane przez Sejm, Naczelną Izbę Lekarską oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych, miało na celu zapoczątkowanie prac nad długoterminową, ponadpartyjną reformą polskiego systemu opieki medycznej. W spotkaniu wzięli udział marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, wicemarszałek Monika Wielichowska oraz prezes Naczelnej Izby Lekarskiej Łukasz Jankowski, a także szerokie grono ekspertów, polityków i przedstawicieli organizacji pacjenckich. Głównym celem debaty było wskazanie dróg do poprawy dostępności, jakości i profilaktyki w ochronie zdrowia, z wykluczeniem bieżących sporów politycznych.

W przemówieniu inauguracyjnym marszałek Czarzasty podkreślił, że zdrowie obywateli wymaga myślenia w perspektywie pokoleń, a nie kolejnych kadencji parlamentarnych. Odnosząc się do bieżących danych, stwierdził, że tempo wydłużania życia Polaków, po dekadach ciągłego wzrostu, wyraźnie osłabło. Wskazał również na utrzymujące się nierówności zdrowotne, które korelują z płcią, statusem społecznym oraz miejscem zamieszkania – mężczyźni żyją krócej niż kobiety, a mieszkańcy mniejszych miejscowości mają gorsze perspektywy zdrowotne niż ci z największych miast. Jednym z kluczowych problemów, na które zwrócił uwagę, jest niedobór kadr medycznych. Marszałek zaznaczył, że liczba lekarzy na 1000 mieszkańców pozostaje poniżej poziomu niezbędnego do zaspokojenia potrzeb, a dodatkowo proces starzenia się personelu medycznego jest krytyczny – dziś co trzecia pielęgniarka i położna w Polsce znajduje się w wieku przedemerytalnym.

Prezes Naczelnej Izby Lekarskiej Łukasz Jankowski zadeklarował, że po zakończeniu debaty powołane zostaną zespoły robocze. Ich zadaniem będzie ponadpartyjne przygotowanie długoterminowej reformy systemu. Zaznaczył, że wybrano Sejm jako miejsce spotkania, aby zapewnić obecność parlamentarzystów ze wszystkich stron sceny politycznej oraz otwartość do dialogu. Jednocześnie podkreślił, że żadne środowisko nie powinno zostać pominięte, a każdy uczestnik procesu reformy powinien zostać wysłuchany.

Spotkanie miało charakter paneLOWY i podzielone zostało na cztery główne bloki tematyczne oraz część końcową. Pierwszy panel dotyczył dostępności i równości w dostępie do świadczeń. Eksperci, w tym przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich oraz organizacji pacjenckich, dyskutowali o potrzebie realnej, a nie tylko formalnej możliwości uzyskania pomocy medycznej. Kluczowe okazały się kwestie koordynacji leczenia i ciągłości opieki, niezależnie od sytuacji finansowej czy miejsca zamieszkania pacjenta.

Drugi blok poświęcono profilaktyce, prewencji i zdrowiu publicznym. Uczestnicy wskazali na konieczność zmiany modelu ochrony zdrowia, który obecnie skupia się głównie na leczeniu skutków chorób, a niewystarczająco inwestuje w zapobieganie ich powstawaniu. W dyskusji brali udział specjaliści z zakresu medycyny rodzinnej, opieki paliatywnej oraz przedstawiciele samorządów, którzy podkreślali rolę edukacji zdrowotnej od najmłodszych lat.

Trzeci panel omawiał bezpieczeństwo zdrowotne w kontekście infrastruktury na wypadek zdarzeń kryzysowych. Uczestnicy, w tym prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków oraz profesorowie z warszawskich uczelni medycznych, argumentowali, że bezpieczeństwo zdrowotne powinno być traktowane jako fundament bezpieczeństwa państwa. Dyskusję moderował senator Wojciech Konieczny, zastępca przewodniczącego Senackiej Komisji Zdrowia. Wskazano na potrzebę przeszkolenia personelu medycznego w zakresie działania w sytuacjach nadzwyczajnych.

Czwarty i ostatni panel poświęcono finansom i ekonomii systemu. Eksperci, m.in. profesor z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prezes Głównego Urzędu Statystycznego, dyskutowali o tym, jak sfinansować ochronę zdrowia tak, aby była stabilna i sprawiedliwa. Podkreślano, że bez racjonalnego modelu finansowania nie uda się przeprowadzić trwałej reformy. Poruszano kwestie konsolidacji lecznictwa szpitalnego oraz potrzeby głębokiej koordynacji opieki.

W ramach debaty głos zabrali również przedstawiciele organizacji pacjenckich i zawodowych. Prezes Federacji Pacjentów Polskich Stanisław Maćkowiak wskazał, że obecny model organizacyjny systemu wyczerpuje swoje możliwości i wymaga modernizacji. Z kolei prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych Mariola Łodzińska zwróciła uwagę na problem biurokracji, która pochłania czas personelu, który powinien być przeznaczony na bezpośrednią opiekę nad pacjentami.

Narodowa Debata o Zdrowiu zakończyła się otwartą dyskusją, w której uczestniczyli m.in. posłanka Joanna Wicha oraz dyrektor generalna organizacji „Lekarze bez Granic” w Polsce. Wynikiem spotkania było zapowiedzenie powołania zespołów roboczych, które będą pracować nad konkretnymi rozwiązaniami reformy, wykraczającymi poza podziały partyjne. Wydarzenie miało służyć jako platforma do wypracowania wspólnego stanowiska różnych środowisk na rzecz poprawy jakości i dostępności opieki zdrowotnej w Polsce na lata.