Wraz z nadejściem jesieni i zimy, kiedy zmierzch zapada wcześniej, a warunki pogodowe utrudniają widoczność na drogach, rośnie znaczenie odpowiedniego oznakowania pieszych. Policja oraz Instytut Transportu Samochodowego (ITS) apelują do kierowców i pieszych o szczególną ostrożność oraz do świadomego wyboru akcesoriów odblaskowych. Eksperci zwracają uwagę, że noszenie gadżetów jedynie przypominających odblaski, lecz pozbawionych właściwych właściwości odbijających światło, nie zapewnia bezpieczeństwa. Kluczowe jest korzystanie z produktów, które spełniają surowe normy techniczne.

Różnica między byciem niewidocznym a zauważonym przez kierowcę jest drastyczna. Pieszy ubrany w ciemną odzież może być zauważony przez kierującego pojazdem dopiero z odległości około 30 do 40 metrów. Znacznie lepszy wynik uzyskuje osoba korzystająca ze skutecznych elementów odblaskowych, którą kierowca dostrzega nawet z odległości 130–150 metrów. Taka dodatkowa przestrzeń czasowo-przestrzenna daje uczestnikowi ruchu drogowego znacznie więcej czasu na reakcję, zmniejszenie prędkości lub wykonanie bezpiecznego manewru, co w istotny sposób minimalizuje ryzyko tragicznego w skutkach potrącenia. Warto jednak pamiętać, że odblask nie daje stuprocentowej gwarancji uniknięcia wypadku; bezpieczeństwo wciąż wymaga od kierujących zachowania ostrożności i dostosowania prędkości do panujących na drodze warunków.

Na rynku dostępna jest szeroka gama produktów, które wizualnie mogą mylić się z prawdziwymi odblaskami, a w rzeczywistości nie spełniają wymaganych standardów. Jaskrawy kolor breloka, zawieszki czy opaski reklamowej nie jest wystarczającym wskaźnikiem ich skuteczności. Samo użycie słowa „odblaskowy” w opisie handlowym nie przesądza o jakości produktu. Aby mieć pewność, że wybrany akcesorium będzie działać zgodnie z przeznaczeniem, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych cech. Produkt powinien posiadać oznaczenie znaku CE, co potwierdza jego zgodność z normą PN-EN 17353. Dodatkowo na wyrobie lub w dokumentacji powinny znajdować się dane producenta, typ wyrobu oraz instrukcja użytkowania w języku polskim. Tylko takie, w pełni certyfikowane artykuły gwarantują odpowiednią widoczność na drodze.

Praktyczne zasady noszenia i konserwacji odblasków

Nawet najlepszy, certyfikowany odblask nie spełni swojej roli, jeśli będzie źle noszony lub niewłaściwie konserwowany. Ekspertzy rekomendują przestrzeganie prostych zasad, które maksymalizują efektywność akcesoriów. Przede wszystkim elementy odblaskowe nie mogą być zasłonięte – np. szalikiem, torbą czy plecakiem. Kolor odgrywa również istotną rolę: akcesoria w jasnych barwach, takich jak biały czy żółty, są zwykle lepiej widoczne niż te w odcieniach ciemnych, takich jak czerwony, zielony czy granatowy.

Sposób noszenia zależy od kierunku ruchu pieszego. Idąc lewą stroną drogi, pod prąd, odblaski najlepiej przymocować do prawej ręki lub nogi, czyli od strony nadjeżdżających pojazdów. Z kolei w przypadku poruszania się w kolumnie pieszych po prawej stronie drogi, elementy odblaskowe powinny znajdować się na lewej ręce lub nodze, również od strony ruchu. W przypadku akcesoriów przytwierdzonych na stałe do odzieży, takich jak naszywane taśmy, istotne jest regularne sprawdzanie ich stanu. Powierzchnia odblaskowa może ulec wytarciu wskutek wielokrotnego prania czy tarcia, co wymaga wymiany elementu na nowy. Podobnie sytuacja wygląda z odblaskami wykonanymi z tworzywa sztucznego lub folii pryzmatycznej – jeśli są nieszczelne i do ich wnętrza dostanie się woda, tracą one właściwości odblaskowe i również podlegają wymianie.

W razie wątpliwości co do skuteczności posiadanego odblasku, można przeprowadzić prosty test domowy. Wystarczy po zmierzchu oświetlić element z odległości około 30 metrów, np. za pomocą latarki telefonu trzymanego na wysokości głowy. Jeśli powierzchnia nie świeci wyraźnie, należy ją wymienić. Policja i ITS zachęcają również do korzystania z certyfikowanych kamizelek odblaskowych, które zapewniają najlepszą widoczność zarówno nocą, jak i w dzień, a ich noszenie, szczególnie poza obszarem zabudowanym, nie powinno być powodem do wstydu.

Przypominamy, że zgodnie z art. 11 ust. 4a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym ma obowiązek używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Wyjątek stanowi poruszanie się po drogach przeznaczonych wyłącznie dla pieszych lub rowerów. Mimo że prawo wyznacza minimum, dobrą praktyką jest korzystanie z odblasków znacznie częściej niż wymaga tego przepis – np. podczas deszczu, w mgle, na nieoświetlonych drogach czy na obszarze zabudowanym, zwłaszcza w trudnych warunkach pogodowych panujących jesienią i zimą.