6 listopada 2026 roku Senat zakończył prace nad pakietem reform legislacyjnych przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, których celem jest modernizacja systemu wymiaru sprawiedliwości. Posłanka przyjęła trzy z czterech projektów ustaw bez wnoszenia jakichkolwiek poprawek. Dokumenty te dotyczą usprawnienia funkcjonowania sądów, zwiększenia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz standaryzacji procedur procesowych. Przyjęte akty prawne zostaną teraz przekazane Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu, co otwiera drogę do ich wejścia w życie po dopełnieniu formalności.
Regulacje dotyczące dostępności i cyfryzacji
Jedną z kluczowych części pakietu jest nowelizacja ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zmiany te mają na celu zapewnienie pełnej dostępności postępowań sądowych dla osób niesłyszących. Zgodnie z przyjętym tekstem, gwarantuje się bezpłatne wsparcie tłumacza języka migowego na każdym etapie postępowania, co eliminuje bariery komunikacyjne dotychczas obecne w sądach.
Ustawa wprowadza również istotne zmiany w obszarze cyfryzacji. Planowane jest wdrożenie rozwiązań teleinformatycznych umożliwiających prowadzenie centralnych, elektronicznych list biegłych sądowych. Ma to usprawnić proces wyznaczania specjalistów oraz zwiększyć transparentność tych działań. Dokument przewiduje także dalszy rozwój infrastruktury cyfrowej w sądownictwie oraz podniesienie standardów bezpieczeństwa systemów informatycznych, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony danych oraz ciągłości działania sądów w dobie rosnących zagrożeń cybernetycznych.
Usprawnienia w procedurze karnej
Drugi przyjęty bez poprawek projekt to nowelizacja ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych. Celem tej regulacji jest zwiększenie dynamiki postępowań karnych poprzez usprawnienie mechanizmów procesowych. Szczególny nacisk położono na wzmocnienie ochrony danych osobowych świadków, którzy uczestniczą w procesie.
Nowela integruje rozwiązania z zakresu doręczeń elektronicznych, dostosowując normy procesowe do obecnych możliwości technologicznych oraz stanu wiedzy kryminalistycznej. Dąży się do tego, aby procedury były nie tylko szybsze, ale i bezpieczniejsze pod kątem danych oraz wykorzystywania nowoczesnych narzędzi w obrocie dowodowym.
Standaryzacja pouczeń procesowych
Trzecia przyjęta ustawa również dotyczy zmian w Kodeksie postępowania karnego, koncentrując się na standaryzacji pouczeń. Projekt rozszerza i uporządkowuje zakres informacji przekazywanych oskarżonemu, pokrzywdzonemu oraz świadkowi na etapie sądowym. Ma to na celu podniesienie świadomości prawnej uczestników procesów oraz zapewnienie im jednolitego dostępu do informacji o ich prawach i obowiązkach.
Aby zapewnić spójność, Minister Sprawiedliwości otrzymał upoważnienie do określania w drodze rozporządzenia wzorów pisemnych pouczeń. Dzięki temu treści pouczeń będą jednolicie brzmiące w całym kraju, co ma ułatwić ich zrozumienie i egzekwowanie.
Poprawki do ustawy ustrójowej
Czwarty element pakietu, dotyczący Prawa o ustroju sądów powszechnych, sądów wojskowych oraz Prawa o prokuraturze, nie został przyjęty w wersji pierwotnej. Senat uchwalił do tej nowelizacji poprawki, w związku z czym ustawa wróciła do Sejmu. Regulacja ta dotyczy zasad przejścia sędziów w stan spoczynku po osiągnięciu określonego wieku oraz kompleksowej reformy instytucji delegowania sędziów. Wprowadza precyzyjne ramy i ograniczenia, ze szczególnym uwzględnieniem delegowań pozaorzeczniczych.
Marszałek Sejmu skieruje uchwalone przez Senat poprawki do odpowiedniej komisji sejmowej, która wyrazi opinię na ich temat. Los tej ustawy zależy teraz od dalszych prac w izbie niższej parlamentu.