28 października 2026 roku w Warszawie odbyło się spotkanie pt. „Świadomy Senior – Bezpieczny Senior”, którego głównym celem było zwiększenie wiedzy prawnej oraz poziomu bezpieczeństwa osób starszych. Wydarzenie, organizowane w odpowiedzi na rosnące zagrożenia cyfrowe oraz eskalujące przypadki oszustw, zgromadziło przedstawicieli najwyższych władz państwowych oraz ekspertów ds. bezpieczeństwa.

W spotkaniu wzięli udział minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, Marzena Okła-Drewnowicz – sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pełnomocniczka rządu ds. polityki senioralnej, a także wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski wraz z wicewojewodą Patrykiem Fajdem oraz przedstawicielami służb mundurowych. Uczestnicy wysłuchali prelekcji dotyczących najnowszych metod działania przestępców oraz zasad bezpieczeństwa w sieci.

Edukacja jako podstawowa linia obrony

Przedstawiciele rządowi podkreślali, że ochrona seniorów wykracza poza kwestie materialne i obejmuje budowanie poczucia bezpieczeństwa oraz samodzielności. Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski zaznaczył, że instytucje państwowe mają obowiązek nie tylko wspierać, ale przede wszystkim edukować, aby osoby starsze potrafiły rozpoznawać zagrożenia i skutecznie bronić swoich interesów. Podkreślił przy tym, że programy takie jak ten są szczególnie ważne w mniejszych miejscowościach oraz na obszarach o ograniczonym dostępie do tego typu inicjatyw. Celem jest dotarcie do każdego seniora, niezależnie od miejsca zamieszkania, aby wiedział, jak unikać manipulacji i gdzie szukać pomocy w razie trudności.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wskazał, że metody działania przestępców stają się coraz bardziej wyrafinowane, a znacząca część zagrozeń przenosi się do przestrzeni wirtualnej. Jak wskazał, mimo zmieniających się technik, mechanizm oszustwa pozostaje podobny: sprawcy najpierw zdobywają zaufanie ofiary, a następnie próbują je wykorzystywać. W kontekście tych zmian minister apelował o zwrócenie uwagi na proste, ale skuteczne kroki profilaktyczne, w szczególności o zastrzeżenie numeru PESEL, które może uchronić przed poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi.

Zakres programu i partnerstwa

Program „Świadomy Senior – Bezpieczny Senior” funkcjonuje już w całej Polsce, po tym jak zyskał pozytywne odbicie w trakcie pilotażu w województwie świętokrzyskim. Wg źródeł, rozszerzenie inicjatywy o kolejne zagadnienia – takie jak prawa pacjenta czy kwestie związane z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych – nastąpiło w odpowiedzi na konkretne potrzeby zgłaszane przez samych uczestników. Realizatorem programu są Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Senioralnej.

Współpracą z inicjatywą objęte są kluczowe instytucje państwowe i branżowe, w tym Komenda Główna Policji, wojewódzkie i stołeczne komendy policji, Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK), Krajowa Rada Notarialna oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Na miejscu wydarzenia dostępna była również stołówka edukacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Komendy Stołecznej Policji, co umożliwiło bezpośredni kontakt seniorów z funkcjonariuszami i ekspertami.

Pełnomocniczka rządu ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz przypomniała, że samo istnienie dobrych przepisów prawnych nie wystarcza, jeśli obywatele nie wiedzą, jak z nich korzystać. Podkreśliła wagę edukacji prowadzonej przez praktyków, którzy potrafią wskazywać konkretne zachowania w sytuacjach kryzysowych. Zaleciła również korzystanie z oficjalnego poradnika dla seniorów, publikowanego na stronie senior.gov.pl, oraz dzielenie się zdobytą wiedzą z bliskimi.

Kluczowe zagrożenia dla seniorów

Głównym punktem warsztatowym spotkania były prelekcje przygotowane przez ekspertów z wymiaru sprawiedliwości, służb policyjnych, notariuszy oraz organizacji wspierających osoby starsze. Zagadnienia były podzielone na bloki tematyczne, które dobierano na podstawie danych statystycznych dotyczących przestępczości wobec seniorów. Najważniejsze z nich obejmowały:

  • Analizę schematów „metody na wnuczka” oraz innych przestępstw skierowanych przeciwko mieniu.
  • Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i ochrony danych osobowych.
  • Podstawowe prawa konsumenta w codziennych relacjach rynkowych.
  • Metody rozpoznawania przemocy domowej oraz sposoby przeciwdziałania jej.
  • Kwestie zarządzania majątkiem, w tym aspekty prawne testamentów, darowizn oraz umów dożywocia.

Tak szerokie spektrum tematyczne miało na celu kompleksowe przygotowanie seniorów do funkcjonowania w nowoczesnym, cyfrowym środowisku, w którym granice między przestrzenią publiczną a prywatną stają się coraz bardziej płynne.