5 listopada 2026 roku poinformowano, że przy ul. Świętojerskiej 9 w Warszawie zakończono kompleksowe badania archeologiczne prowadzone przed budową nowych siedzib Sejmiku Województwa Mazowieckiego oraz Sądu Apelacyjnego. Za prace odpowiadało Stowarzyszenie Starożytników; trwały one od czerwca do połowy października tego roku. Ich zakończenie otwiera drogę do robót budowlanych, które według planów mają zakończyć się w II połowie 2029 roku.

Projekt inwestycji

Na terenie przyszłej inwestycji powstaną dwa siedmiokondygnacyjne obiekty, z sześcioma kondygnacjami nadziemnymi i jedną podziemną. Budynek Sejmiku Województwa Mazowieckiego ma mieć ponad 6,8 tys. m² powierzchni użytkowej, a nowa siedziba Sądu Apelacyjnego — ponad 5,3 tys. m². Między budynkami zaplanowano ogólnodostępny plac z zielenią i elementami małej architektury.

Co wykazały wykopaliska

Podczas prac archeolodzy odsłonili i udokumentowali ślady dawnej zabudowy tej części miasta. Wykopaliska pozwoliły rozpoznać fundamenty kamienic, oficyn i budynków gospodarczych, piwnice, historyczną studnię oraz elementy dawnej infrastruktury sanitarnej. Według źródeł, odkrycia od strony ulic Długiej, Świętojerskiej i Nowiniarskiej ukazują, jak rozwijała się i zagęszczała zabudowa tego obszaru.

Znaleziska z różnych epok

Na terenie budowy znaleziono ołowiane kule muszkietowe, które mogą być związane z insurekcją warszawską z 1794 roku. Wykopaliska przyniosły także ceglane fundamenty, które mogą być reliktami XVII-wiecznej kuźni, oraz depozyt sztukaterii i detali kamiennych, w tym fragmenty z motywami krzyża i tablicę z datą 1863 roku. Odkryto również kamienie litograficzne związane z działalnością drukarni Bolesława Wierca.

Ślady codziennego życia i okupacji

Archeolodzy wydobyli liczne przedmioty codziennego użytku, w tym fragmenty ceramiki, porcelany, kafli piecowych, fajek oraz monety. Szczególnie doniosłe jest najprawdopodobniej przejście prowadzące do lub z getta warszawskiego, które według źródeł mogło być wykorzystywane przez szmuglerów podczas II wojny światowej.

Dalsze prace i utrudnienia

Dalsza analiza dokumentacji i materiału zabytkowego może potrwać nawet 2–3 lata. Teraz wykonawca ma przystąpić do budowy fundamentów, konstrukcji podziemnej i robót ziemnych. Przewiduje się wzmożony ruch samochodów ciężarowych, czasowe zajęcie fragmentu pasa drogowego i lokalne utrudnienia w ruchu pieszym. Przejścia i przejazd przez ulice Świętojerską, Telakowską i Freta mają pozostać drożne.